Ο προπονητής στις αναπτυξιακές ηλικίες

2 Δεκεμβρίου 2015  //  Από:   //  Προπονητική  //  1 σχόλιο   //   2252 Προβολές

Όλα ξεκίνησαν για μένα το 1994 όταν ένας φίλος που ταξίδεψε στην Λυόν της Γαλλίας μου έφερε ένα βιβλίο σχετικό με την προπόνηση ποδηλασίας. το “Le VTT educatif”, ένα βιβλίο σχετικά με την προπόνηση στις μικρές ηλικίες έμελλε να μου αλλάξει όλη την προπονητική αντίληψη που είχα έως τότε. Ήμουν τότε ήδη 10 χρόνια προπονητής, όμως η ποδηλασία για όλους μας ξεκινούσε στο γυμνάσιο, στην κατηγορία των παίδων ή στην καλύτερη περίπτωση σε αυτή των παμπαίδων και αν υπήρχαν κάποιοι που ενδεχομένως ξεκινούσαν λίγο νωρίτερα έμπαιναν κι αυτοί στο γνωστό μοτίβο προπόνησης που το χαρακτήριζαν τρεις λέξεις, χιλιόμετρα, χιλιόμετρα και χιλιόμετρα.
Τα πρώτα μου βήματα ως προπονητής αναπτυξιακών ηλικιών, όπως σήμερα συνηθίζεται να ονομάζεται σήμερα, τα έκανα στους μαθητές ενός ιδιωτικού σχολείου που εργαζόμουν ως καθηγητής φυσικής αγωγής, ξεκινώντας δειλά δειλά στις μεγαλύτερες τάξεις και στην συνέχεια επεκτεινόμενος σε όλο το φάσμα των ηλικιών του δημοτικού. Ανάμεσα στους μαθητές εκείνου του σχολείου είχα την τύχη να βρίσκονται ο φετινός πρωταθλητής ορεινής ποδηλασίας Δημήτρης Αντωνιάδης και η πολυπρωταθλήτρια και σημερινή συνάδελφος πλέον, Δήμητρα Πλεσιώτη που δικαίωσαν τα ποδηλατικά όνειρά μου με το παραπάνω, όμως υπήρχαν και άλλα παιδιά που σήμερα μπορεί να μην είναι γνωστά ως αθλητές ποδηλασίας αλλά είναι εξαιρετικοί επαγγελματίες για τους οποίους είμαι εξ ίσου υπερήφανος που δούλεψα μαζί τους.

Από τότε πέρασαν περισσότερα από 20 χρόνια και όσες φορές μου δόθηκε η ευκαιρία μέσα από σχολές προπονητών αλλά και σεμινάρια προπονητικής προσπάθησα να μεταλαμπαδεύσω αυτό μου το πάθος μου για την προπόνηση στις ηλικίες 7-12 ετών. Μέσα σε αυτά τα 20 χρόνια έγιναν μεγάλα βήματα σ’ αυτές τις ηλικίες, αφού δημιουργήθηκαν επίσημα πλέον οι κατηγορίες μίνι μικρών και μίνι μεγάλων και λίγο αργότερα ξεκίνησε ή πιο ουσιαστική διοργάνωση αναπτυξιακού χαρακτήρα, οι “Ημέρες νεολαίας”, απ την οποία ξεκίνησαν πολλοί απ τους αθλητές που πρωταγωνιστούν σήμερα στο άθλημά μας. Σήμερα με χαρά διαπιστώνω πως όλο και περισσότερες ομάδες συνειδητοποιούν πόσο σημαντική είναι η δημιουργία ακαδημιών στις τάξεις τους και επενδύουν σ αυτές.

Οι προπονητές αναπτυξιακών ηλικιών είναι αυτοί που βάζουν το πρώτο και ίσως το καθοριστικότερο λιθαράκι, στο οικοδόμημα που λέγεται αθλητής, αφού είναι αυτοί που καλούνται όχι μόνο να βάλουν τις σωστές βάσεις αλλά να μεταδώσουν την αγάπη και τον ενθουσιασμό τους στους αθλητές τους για να συνεχίσουν έως την κορυφή του αθλήματος.

Ποια είναι όμως τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν έναν ιδανικό προπονητή σε αυτές τις κατηγορίες και ποια είναι τα λάθη που πρέπει να αποφύγει; Το πρώτο και πιο σημαντικό πράγμα που πρέπει να μάθει κάθε προπονητής ο όποιος εργάζεται σε ακαδημίες είναι από που πηγάζει η αγάπη των παιδιών για το άθλημα. Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους τα παιδιά συμμετέχουν σε μια προπόνηση, αλλά ίσως να μην υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία που να υποστηρίζουν το τι κάνουν και γιατί το κάνουν. Αυτό που ποτέ δεν θα πρέπει να ξεχνάει ένας προπονητής αναπτυξιακών ηλικιών είναι πως τα παιδιά έρχονται για να διασκεδάσουν και αν η διαδικασία της προπόνησης, όποια κι αν είναι αυτή, δεν έχει παιγνιώδη μορφή, σύντομα θα εγκαταλείψουν την προσπάθεια.

Σε μία έρευνα που έγινε σε 10.000 παιδιά σχετικά με τα κίνητρα συμμετοχής τους στον αθλητισμό οι δέκα πιο σπουδαιότερες αιτίες κατά σειρά ήταν οι εξής:

  1. Για την χαρά και την απόλαυση του παιχνιδιού
  2. Για την βελτίωση των επιδεξιοτήτων
  3. Για την υγεία
  4. Για να κάνουν κάτι που είναι καλοί
  5. Για την ευχαρίστηση
  6. Για την σωματική άσκηση
  7. Για να γίνει μέλος μιας ομάδας
  8. Για την πρόκληση του αγώνα
  9. Για να μάθουν νέες επιδεξιότητες &
  10. Για την νίκη

Δεν υπάρχει μεγαλύτερη επιβράβευση για έναν προπονητή σε αυτές τις ηλικίες απ το να βλέπει τους αθλητές του χαμογελαστούς και ευτυχισμένους να έρχονται στην προπόνηση, κάποιες φορές μάλιστα κάτω από τις πιο αντίξοες συνθήκες . Αντίστοιχα δεν υπάρχει μεγαλύτερη απογοήτευση για έναν προπονητή να διαπιστώνει πως κάποιος αθλητής εγκατέλειψε το άθλημα. Πολλά παιδιά έρχονται για λίγες μέρες, εβδομάδες ή μήνες και στη συνέχεια σταματούν να έρχονται. Μερικά παιδιά παίρνουν μέρος σε άλλα αθλήματα ενώ άλλα σταματούν εντελώς τον αθλητισμό και τις περισσότερες φορές το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης φέρει ο προπονητής γι αυτό.

Τι είναι αυτό όμως που σπρώχνει τα παιδιά να εγκαταλείψουν την προσπάθειά τους;

  1. Δεν διασκεδάζουν και δεν απολαμβάνουν πλέον τις προπονήσεις
  2. Δεν βρίσκουν φίλους να παίξουν ή δεν κάνουν καινούργιους φίλους στις προπονήσεις για διάφορους λόγους
  3. Η έλλειψη ευκαιριών να γίνουν δημιουργικά
  4. Η έλλειψη ουσιαστικής κίνησης ή άσκησης κατά την διάρκεια της προπόνησης
  5. Η έλλειψη κινήτρων (οι ασκήσεις είναι είτε πολύ δύσκολες είτε πολύ εύκολες)
  6. Η αποτυχία να βελτιώσουν τις δεξιότητες τους
  7. Έλλειψη της επιβράβευσης από τον προπονητή τους
  8. Δεν βιώνουν την επιτυχία π.χ. σε όλα τα ανταγωνιστικά παιχνίδια χάνουν

Φτάνει μόνο μια ματιά στις προπονήσεις και θα είστε σε θέση να διαπιστώσετε εάν ένα παιδί απολαμβάνει το παιχνίδι ή όχι. Ο ενθουσιασμός ή το πάθος στην προπόνηση μπορεί να γίνουν εύκολα αισθητά και ομοίως η έλλειψη αυτών των στοιχείων είναι εξίσου εμφανής.

Ποια είναι όμως η δουλεία ενός προπονητή αναπτυξιακών ηλικιών; χωρίς αμφιβολία το πρώτο και σημαντικότερο στοιχείο είναι η συνέπεια σε έναν προπονητή, το σημαντικότερο για την λειτουργία της προπόνησης είναι ο προπονητής να βρίσκεται πρώτος στο σημείο συνάντησης κάτω από οποιασδήποτε καιρικές συνθήκες και να έχει σχεδιάσει την προπόνηση σε ένα ασφαλές και προστατευμένο περιβάλλον για τον αθλητή. Οι προπονήσεις σε καμιά περίπτωση δεν θα πρέπει να είναι σκληρές και περίπλοκες, αλλά θα πρέπει να είναι τέτοιες που θα δώσουν την αίσθηση στον αθλητή πως διασκέδασε αλλά παράλληλα ανέβηκε ένα “σκαλοπάτι” και σίγουρα πως θέλει να έρθει στην επόμενη προπόνηση.

Εάν οι αθλητές σας δεν διασκεδάζουν, θα χάσουν σύντομα το ενδιαφέρον τους για την προπόνηση. Γι’ αυτούς η προπόνηση δεν θα σημαίνει κάτι το ιδιαίτερο, αλλά θα αποτελεί βαρετές και κουραστικές ώρες στις οποίες πρέπει να συμμετάσχουν μέχρι να βρουν κάτι το οποίο θα τους αρέσει. Προσπαθήστε να έχετε ποικιλία στις ασκήσεις σας και να δίνετε ερεθίσματα που βάζουν την φαντασία τον παιδιών να δουλεύει.

Για κάθε προπονητή η ενθάρρυνση των αθλητών του είναι ένα σημαντικό κομμάτι, παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην βελτίωση των επιπέδων απόδοσης τους και στην αύξηση της θέλησης να δουλέψουν σκληρότερα και να γίνουν ακόμη καλύτεροι. Οι προπονητές δεν θα πρέπει να είναι φειδωλοί όταν πρέπει να επιβραβεύσουν ένα παιδί για την καλή του συμπεριφορά ή για την καλή του απόδοση. Θεσμοθετήστε βραβεία για τους πιο συνεπείς αθλητές και όχι μόνο για τους καλύτερους, δώστε κίνητρα σε όλους να γίνουν καλύτεροι.

Κάθε παιδί έχει διαφορετικό ρυθμό μάθησης και διαφορετικό λόγο για τον οποίο κάνει ποδήλατο. Οι προπονήσεις θα πρέπει να σχεδιάζονται ώστε να καλύπτουν τις ανάγκες όλων των παιδιών. Είναι στο χέρι σας να δημιουργήστε όσο το δυνατόν περισσότερες προκλήσεις μέσα από σύντομες και απλές ασκήσεις.

Οι προπονήσεις θα πρέπει να περνούν από το έναν επίπεδο στο άλλο με προοδευτικό τρόπο ώστε να είναι εύκολα κατανοητές από τα παιδιά. Οργανώστε καλά τις προπονήσεις σας και θα έχετε συνεχώς την προσοχή των αθλητών σας. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να μειώσετε τον χρόνο αναμονής κατά την διάρκεια της μετάβασης από την μια άσκηση στην άλλη. Πρέπει να γίνεται σωστή διαχείριση του χρόνου άσκησης – ξεκούρασης. Είναι αναγκαίο να τους κάνετε να συμμετέχουν ενεργά στις προπονήσεις. Επίσης, κατά την διάρκεια των περιόδων ξεκούρασης εφαρμόστε συζητήσεις που τους αναγκάζουν να σκεφτούν σχετικά με αυτό που κάνουν ενώ εσείς ετοιμάζετε την επόμενη άσκηση.

Η θετική ανατροφοδότηση είναι πολύ σημαντική σε κάθε προπονητική μονάδα, ακόμη περισσότερο όταν οι παίκτες σας δοκιμάζουν και μαθαίνουν καινούργιες δεξιότητες. Χρειάζεται να διαπιστώσεις τα λάθη τους αλλά πολύ πιο σημαντικό είναι να διαπιστώσετε τα πράγματα που κάνουν σωστά. Τα λάθη θα πρέπει να διορθωθούν με θετική ανατροφοδότηση και όχι με προσβλητικό τρόπο, χωρίς να έχει σημασία το πόσες φορές κάνουν το ίδιο λάθος. Πρέπει να τους λέτε τι να κάνουν και όχι τι να μην κάνουν.

Σιγουρευτείτε ότι είστε εποικοδομητικοί στην κρίση σας και ο τρόπος που μεταφέρετε το μήνυμά σας να μην είναι αρνητικό σε καμία περίπτωση. Η ανατροφοδότηση σας θα πρέπει να είναι σύντομη, απλή και επικεντρωμένη στον στόχο.

Θυμηθείτε, ότι τα παιδιά δεν κάνουν λάθη σκόπιμα. Κάνουν ότι μπορούν και ότι καταλαβαίνουν και εάν δεν έχουν καταλάβει πλήρως τι πρέπει να κάνουν σε κάποια άσκηση κάνουν λάθος, η ευθύνη είναι εξολοκλήρου δικιά μας και όχι των παιδιών.

Δώστε την δυνατότητα στους αθλητές σας να γίνουν δημιουργικοί, πάψτε να τους δίνετε έτοιμη τροφή και αφήστε τους να κάνουν λάθη, μόνο έτσι θα γίνουν καλύτεροι. Προπονητές που υποδεικνύουν κάθε στιγμή στους αθλητές τους και ειδικά επάνω σε αγώνες, τι να κάνουν με παραγγέλματα του τύπου “κάτσε”, “σήκω”, “άλλαξε” κλπ δημιουργούν αθλητές χωρίς προσωπικότητα και χωρίς μέλλον. Εάν θέλετε να κερδίζετε συνεχώς παίξτε στο PlayStation, όπου οι αθλητές κάνουν ότι τους λέτε σε κάθε στιγμή του αγώνα.

Μειώστε το άγχος που νιώθουν οι ποδοσφαιριστές σας κατά την διάρκεια των αγώνων και των προπονήσεων. Το άθλημα θα πρέπει να γίνει διασκεδαστικό και η προπόνηση απολαυστική. Οι αθλητές θα πρέπει να ανυπομονούν για τους αγώνες και όχι να είναι φοβισμένοι να μην απογοητεύσουν τους προπονητές τους ή τους γονείς τους χάνοντας ένα κύπελλο ή ένα μετάλλιο. Τα λάθη είναι αναπόσπαστο
κομμάτι του παιχνιδιού, αυτά από μονά τους αποτελούν έναν πολύ καλό δάσκαλο για τα παιδιά. Εάν οι αθλητές μπορούν να παίζουν χωρίς να ανησυχούν αν θα κάνουν λάθη τότε δημιουργείται ένα εξαιρετικό
περιβάλλον μάθησης.

Εάν επιδιώκεται τη νίκη με κάθε κόστος τότε στρεσάρετε τους αθλητές σας ώστε να σας φέρουν ένα μετάλλιο που θα διακοσμεί το γραφείο τους και όχι για να εξελιχτούν σαν αθλητές. Δεν θα πρέπει να υπάρχει χώρος για τους προπονητές που ουρλιάζουν, φωνάζουν ή χρησιμοποιούν τακτικές με στόχο πάση θυσία, γιατί αυτού του είδους οι προπονητές διώχνουν περισσότερους αθλητές απ’ ότι δημιουργούν.

Οι γονείς αποτελούν τεράστιο πρόβλημα για κάθε παιχνίδι και ο έλεγχος τους είναι επίσης δουλεία του προπονητή. Κάθε γονιός θα πρέπει να ενημερώνετε για τους βασικούς κανόνες συμπεριφοράς από την αρχή. Σε περίπτωση που κάποιος από τους γονείς παραβιάσει του κανόνες θα πρέπει να επιπλήττεται.

Ένας αθλητής στις αναπτυξιακές ηλικίες ποτέ δεν θα πρέπει να αξιολογείτε με βάση την απόδοση ή από την έκβαση ενός αγώνα. Στις αναπτυξιακές ηλικίες κάθε αθλητής είναι σημαντικός ανεξάρτητα από το πόσο καλός είναι ή όχι και θα πρέπει πάντα να λαμβάνεται υπ όψη η βιολογική του ηλικία και όχι μόνο η ημερομηνιακή, λάθος που οδηγεί πολλές φορές σε λάθος συμπεράσματα . Στην πραγματικότητα τα παιδιά τα όποια δεν τα καταφέρνουν τόσο καλά όσο οι άλλοι θέλουν περισσότερη ενθάρρυνση και περισσότερη προπόνηση.

Ποιός είναι όμως ο πετυχημένος προπονητής στις αναπτυξιακές ηλικίες; εάν ο στόχος σας είναι να προσθέσετε κύπελλα στην τροπαιοθήκη σας και το βιογραφικό σας να περιέχει μια μεγάλη λίστα με τίτλους που έχετε κερδίσει ως προπονητής στις υποδομές, τότε πηγαίνετε προς την λάθος κατεύθυνση. Ως προπονητής σε αναπτυξιακές ηλικίες, αυτό που χρειάζεστε είναι ένα βιογραφικό γεμάτο με ονόματα αθλητών που έχουν φτάσει πολύ ψηλά ή ονόματα ανθρώπων που είναι πετυχημένοι χάρις τη δική σας παρουσία στη ζωή τους.

Ένας προπονητής επηρεάζει τις ζωές αυτών των νέων ανθρώπων στον ίδιο βαθμό με κάθε άλλον δάσκαλο. Τους προετοιμάζουμε για τις καριέρες που θα ακολουθήσουν, τους οπλίζουμε με τα εφόδια αυτά που απαιτούνται ώστε να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις αυτού του κόσμου. Το ποδήλατο απλά αποτελεί το δικό μας μέσο εκπαίδευσης.

ΘΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΟΥΝ ΑΡΘΡΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΗΛΙΚΙΑ 7 ΕΩΣ 12
ΕΤΩΝ.

mittasΜΗΤΤΑΣ ΘΩΜΑΣ τ. Εθνικός Προπονητής Ορεινής Ποδηλασίας – Απόφοιτος Τ.Ε.Φ.Α.Α Α.Π.Θ

Σχετικά με τον Συντάκτη:

1 Σχόλιο to “Ο προπονητής στις αναπτυξιακές ηλικίες”
  • Ένα άρθρο πραγματικό κόσμημα !!!Ευχαριστούμε Θωμά.Ο Θωμάς Μήττας ήταν και δικός μου προπονητής και μου μετέδωσε το πάθος για το άθλημα …Δάσκαλος !!!

Αφήστε το σχόλιό σας



Συμπλήρωσε την εξίσωση: *